Over Upje.

Follow by Email

vrijdag 10 februari 2012

Quota

Ieder jaar moet iedereen er wel eens aan geloven: een evaluatie op het werk. De eerste jaren was ik altijd bijzonder zenuwachtig en was ik bang een hoop kritiek over me heen te krijgen. Tot een bazin eens zei dat dat nergens voor nodig was; als er een probleem was, zou je het al lang moeten weten. Langzaam aan begon ik dat ook wel in te zien, dus ik werd eerder benieuwd in plaats van angstig. En – laten we eerlijk zijn – ik wist ook wel dat ik mijn werk best goed deed, dus keek ik er soms ook wel naar uit om dat nog eens bevestigd te zien. In de dagelijkse routine wordt vaak niet benoemd dat de zaken wel gesmeerd lopen, maar bij zo’n evaluatie dan weer wel.

Exact een jaar geleden veranderde ik van werkgever. Het zelfvertrouwen dat ik door wat ervaring en routine had opgebouwd, werd weer stevig op de proef gesteld. Ik werd er meteen ingegooid, zonder al te veel uitleg of tijd om te wennen. Ik had heel sterk het gevoel dat ik een sukkeltje was, dat anderen dat allemaal vlotter gesnapt zouden hebben en dat het nooit goed zou komen. De eerste keer dat ik een week back-up moest doen voor mijn collega haar vakantie, werd ik haast gek. Ik zat continu tegen mijn grenzen aan. En dan komt er plots toch de dag waarop je denkt: “Maar kijk, eigenlijk gaat dat hier al wel een paar weken best vlot! Ik weet gewoon zélf hoe ik dingen moet aanpakken, ik ben erachter gekomen bij wie ik met eventuele vragen moet zijn, en ik ben in staat om vrij veel volume weg te werken op zo’n dag!” Als er projecten worden aangeboden, denk je gewoon: geef maar aan mij, dat kan ik wel.


Toen we dus in november onze eigen evaluatie moesten schrijven, was ik positief. Ik vond verdorie dat ik dat goed had gedaan. Zomaar uit het niets de programma’s leren kennen, de producten, de werkprocessen, … . Dat was vrij snel vrij goed beginnen gaan, dus ik was tevreden. In de wandelgangen hoorde ik al fluisteren dat je zeker aan zelfbewieroking moest doen, want anderen zouden het niet voor jou doen. Dat deden we dus.


Wat later moesten we ook namen opgeven van andere mensen die ons moesten beoordelen. Over het algemeen weet je natuurlijk wel wat je kunt verwachten. Als er een opmerking is, hebben mensen die normaal gezien al wel in de loop van het jaar al eens gegeven. Ook daar moet je op durven te vertrouwen: als er geen feedback komt, zal het wel goed zijn.


Het was dus redelijk relaxed dat ik vandaag naar het beoordelingsgesprek ging. Ik had mij op voorhand al voorgenomen te luisteren naar wat er gezegd werd, assertief te zijn als iets niet terecht was naar mijn mening, en anders iets te doen met mogelijke kritiek. Er worden quoteringen gegeven van één tot vijf, waarbij vijf extreem uitmuntend is en één gewoon bar slecht. Ik verwachtte mij aan een drie, wat in mijn ogen gewoon ‘matig’ betekent. Dat word wel altijd afgeschilderd als ‘oh, supergoed!’, maar je wilt natuurlijk altijd liever dat ze ook zien dat je je uit de naad werkt en je volledig smijt. Maar van wat andere collega’s vertelden, kregen alle “nieuwkes” zo ongeveer een drie. Ik was dus van plan om me daar maar bij neer te leggen, maar dan toch even te porren door te vragen wat ik dan wel zou kunnen doen om de volgende keer een vier te krijgen.

Bij het begin van het gesprek werd me uitgelegd hoe het zou lopen. Ook hier werd nog eens herhaald dat je normaal gezien niet voor verrassingen zou mogen komen te staan, wat ik uiteraard beaamde. Dan staken we van wal, en eigenlijk klonk het allemaal wel goed. Ze zijn gewoon tevreden over me, sommige projecten waar ik hard voor heb gewerkt waren blijkbaar toch opgemerkt, en mensen waren niet scheutig geweest met complimenten bij mijn beoordeling. Heerlijk toch? Ik was echt superblij.

En dan … sprak mijn baas de woorden: “Ik heb wel iets moeten doen wat je niet leuk gaat vinden.” Kort: ik krijg maar een twee. Dat komt dus overeen met gewoon op je stoel zitten en basisdingen uitgevoerd krijgen. That’s it. Een twee is niet goed. Echt niet. Er volgde nog een hele uitleg, dat ik dat helemaal niet verdiend heb, dat ik wél goed gepresteerd heb, maar dat er nu eenmaal met quota gewerkt wordt. Er moéten x aantal mensen in de groep een 4 hebben, x aantal mensen een 3 en x aantal mensen een 2. Aan een aantal mensen moest wel een 2 gegeven worden omwille van hun prestaties, en dan moest nog één persoon er eentje krijgen. Omdat ik de laatste nieuwkomer ben, kreeg ik die twijfelachtige eer. Onverdiend. Maar het kon niet anders.

Het was een klap. Natuurlijk vloeiden er toch weer tranen. Niet omwille van kritiek, want die kan ik best wel aan. Maar omdat het zo oneerlijk is. Mijn collega’s zeiden dat ik het me niet moest aantrekken, dat dat allemaal zo belangrijk niet is. Ik ben het daar niet mee eens. Ergens in de dossiers staat nu opgeslagen dat ik toch wel ondermaats heb gepresteerd. Terwijl dat dus niet écht zo was. Uit die gegevens zal niemand kunnen opmaken dat ik verdorie een heel jaar keihard heb gewerkt, mij over allerlei innerlijke barrières heb gezet, snel ben uitgegroeid tot een betrouwbare medewerker. Niets daarvan. Ondermaats. Mijn baas bleef wel herhalen dat ik dat moest vergeten, want dat ik gewoon goed heb gewerkt. Maar dat gaat natuurlijk niet zomaar. Het voelt in alle eerlijkheid als een kaakslag. Ook al is het dan niet zo bedoeld.

Welke idioot heeft zo’n systeem bedacht? Werken met quota? Dat je nu niet iedereen van het bedrijf een ‘uitmuntend’ kunt geven, wil ik nog begrijpen. Er is tenslotte toch ook altijd iets van geld mee gemoeid. Dat er daar dus banden aan gelegd worden, kan ik nog verstaan. Hoewel ook dat vaak niet fair is, mocht de echtgenoot in het verleden ook al ondervinden. Maar dat er ook een vaste hoeveelheid mensen als ‘belabberd gewoontjes’ moet beoordeeld worden, daar kan mijn hoofd niet bij. Is dat mensen motiveren? Is dat éérlijk?

Ik lik nu maar even mijn wonden. De commentaar teruglezen die de mensen hebben geschreven, dat helpt wel. Voor eventjes. Mijn verontwaardiging even delen, zoals hier. En voor de rest zal het ook wel weer slijten. Volgende week. Of maand. Maar nu wou ik het toch even kwijt.

6 opmerkingen:

  1. ahwel ik kan het gerust begrijpen dat het een kaakslag moet geweest zijn. Het quota-systeem trekt dus op niets. Mensen die goed presteerden maar in een lagere beoordelingsklasse droppen omdat ze er daar nog een paar te kort hebben???
    En wat doen ze dan uiteindelijk met de beoordelingen? Kunnen de echt slechten dan hun boeltje pakken of hopen ze gewoon die mensen te motiveren om volgend jaar een 2 te krijgen?

    BeantwoordenVerwijderen
  2. ooooooooh meiske toch... Dit is het meest demotiverende systeem ooit. Waar houden ze zich mee bezig zeg??? Zelfs de meest zelfverzekerde werkkracht kan dit niet zomaar over zich laten gaan. Gaat het weer een beetje met je? Twijfel niet aan jezelf hè. Gelukkig gaf je overste ook een verklaring voor zijn belachelijk systeem. Laat het jouw motivatie niet beïnvloeden, das niet jouw stijl. Doorgaan hè.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. @ Stijnie: Van de beoordelingen hangt opslag/bonus af. Nu is me wel beloofd dat ik op dát vlak alvast niets zal merken van die twee, maar dat kan ik nooit controleren natuurlijk. En het gaat mij ook niet om geld. Da's een fijne bijkomstigheid, maar voor mij niet het belangrijkste.
    Buitensmijten in geval van (herhaaldelijke) slechte beoordelingen is er precies niet bij. Misschien bij énen, maar daar heb ik nog geen verhalen over gehoord. Ik denk ook dat vijf en één niet tot de quota behoren. Maar daar ben ik niet zeker van.
    Maar ik denk dan ook maar: als er nu op een dag toch weer mensen moeten afvloeien (helaas gebeurt dat wel om de zoveel tijd binnen het bedrijf), kijken ze toch OOK naar prestaties. En hoe kunnen die gemeten worden? Aan de hand van oude beoordelingen.

    @Bittersweet: Don't worry. Dat is inderdaad niet mijn stijl. ;)

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Wat een vreselijk systeem is dat zeg! Ik snap dat je een beoordeling moet krijgen, maar waar is dit nu op gebaseerd? Alleen op het feit dat je nieuw bent... En waarom moeten er x aantal in die categorie zitten als dat in het echt niet waar is? Dat lijkt zo oneerlijk, ik zou het er ook heel moeilijk mee hebben. Maar als je zelf weet dat je goed bezig bent, komt die erkenning wel ooit...

    BeantwoordenVerwijderen
  5. En heb je getekend dat je akkoord was? Je moest toch tekenen, of niet?
    Anders, wacht af tot volgend jaar, en bij een slecht cijfer teken je niet, dan heeft je baas een probleem, want een beoordeling moet door het personeelslid getekend worden. Dan kan je dus verder gaan en aan personeelszaken jouw standpunt nog eens uiteenzetten.
    Ik voel heel erg met je mee.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Lieve Anoniem,
    Ik moet helemaal niets ondertekenen ... De baas moet aanduiden dat wij het gesprek hebben gevoerd, en meer niet. Echt, hoor!!
    Maar ik wacht idd tot volgend jaar ...
    x

    BeantwoordenVerwijderen