Over Upje.

Follow by Email

donderdag 6 september 2012

Tussentaal.

“Oh, het is schandalig hoe die Antwerpenaars hun taaltje maar als de norm beschouwen!”, roept de westvlaamse ex-collega. “Ze denken dat ze allemaal zo beschaafd praten, maar ik zeg het u, ’t is niet waar!” Deze uitlatingen werden op facebook gedropt na de laatste discussies over de tussentaal die het onderwijs zou aan het overnemen zijn. Uiteraard heeft het Antwerps zo zijn mindere punten. Er zitten lélijke klanken in, en die zijn maar heel moeilijk te verbergen. Zélfs als ge superhard uw best doet, kan de doorsnee mens echt wel afleiden waar ge vandaan komt. Ik steek ook de hand in eigen boezem: ik pretendeer helemaal niet dat die Antwerpse klanken mooi zijn of dat iedereen ze maar moet gebruiken, nog minder dat ik ze uit mijn eigen spraak zou weren. Maar, beste ex-collega, het spijt me het te moeten zeggen, maar ik heb in die jaren dat we hebben samengewerkt vaak geen jota begrepen van wat ge daar allemaal aan het broebelen waart. Ge had dan nog de lichte handicap van héél snel te praten, dus dat hielp ook niet echt. Het feit dat ge u op facebook ook zo hard uitlaat over de tussentaal, doet me vermoeden dat ge vindt dat ge zelf wél algemeen Nederlands praat. Wel, denk maar vlug iets anders. Als ik naar Martine Tanghe luister, begrijp ik haar perfect. Uw geratel blijft vaak Chinees voor mij.

 “Jamaar,” hoor ik u als lezer al denken, “wat is nu eigenlijk het probleem met die dialecten? Dat heeft toch zo zijn charmes?” Natuurlijk. Het punt is ook helemaal niet dat dat niet zou kunnen. Als ik hier op mijn eigen blog plat wil schrijven, dan doe ik dat. In mijn dagelijks leven is dat ‘algemeen beschaafd’ vaak ver te zoeken. Heeft daar iemand last van? Uiteraard niet. De meesten spreken exact hetzelfde taaltje, en wanneer ik met mensen van andere provincies of landen in contact kom, pas ik mij aan zodat ze mij op zijn minst kunnen verstaan. Niet dat ik anders zo plat spreek dat dat een probleem zou kunnen vormen, maar goed.

Maar in het onderwijs, mijn beste, het onderwijs. Daar zou een mens toch mogen verwachten dat er wél het algemene Nederlands van pakweg een nieuwslezer gesproken wordt? Zal uw kind dommer worden omdat het les heeft gekregen in een tussentaal? Ik betwijfel het. Het gaat echter om het principe. Als ge wilt presenteren op de televisie, dan moet ge eerst tests doorstaan die bewijzen dat ge het kunt. Dan mogen we dat voor een leerkracht toch ook wel verwachten? Bij mij in het middelbaar spraken de leerkrachten ‘bekakt’. Bij sommige vakken moesten wij dat zelf ook doen. Weest maar zeker dat ge niet kon slagen als ge die vaardigheid niet beheerste! In principe kan ik het dus. Als ik tegen mijn klanten uit Nederland praat, lukt het me dus perfect om op zijn minst iets te fabriceren dat in de buurt komt. Het is geen automatisme, dus het voelt een beetje vreemd. Geen haar op mijn hoofd denkt eraan om het ook in mijn vriendenkring te gaan toepassen. Daarvoor dient dat algemeen Nederlands volgens mij ook niet.

Ik ben dus absoluut tegen tussentaal. In het onderwijs, op de radio, bij u thuis op het scherm dan toch. Ge doet er niemand kwaad mee, hoor. En het hoeft uw leven echt niet over te nemen. Ten gepasten tijde zou iederéén het toch min of meer moeten kunnen beheersen, vind ik. Dat kan echter alleen als het ook wel eens wordt geoefend. En als er niet wordt gedaan alsof het iets vréémd is om het dialect even af te leggen, de horde van de tussentaal over te slaan en gewoon eens ‘algemeen Nederlands’ te gebruiken. Als de leerkrachten dus al eens begonnen met het zelf toe te passen, konden we onze jeugd het misschien ook weer eens een beetje gaan opleggen. Niet voor op de speelplaats, maar voor een mondelinge opdracht, een voordrachtje, een telefoon met een klant. Of wie weet wel dat nieuwslezerschap. Later. Ooit.  

Geen opmerkingen:

Een reactie posten